Ρώτησα το chat GPT «τι είσαι» και μου απάντησε. «Σκοπός μου είναι να παρέχω σαφείς και χρήσιμες απαντήσεις σε ερωτήσεις, να επεξεργάζομαι δεδομένα και να προσφέρω δημιουργικές προτάσεις».
Για όποιον δεν το γνωρίζει, το ChatGPT είναι ένα ψηφιακό εργαλείο που δημιουργήθηκε από την εταιρεία OpenAI (Αμερικανική εταιρεία που δραστηριοποιείται στο χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης) και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2018. Το συγκεκριμένο εργαλείο διατέθηκε στο ευρύ κοινό το 2022 και μιλάει σχεδόν όλες τις γλώσσες, αν και με μετριοπάθεια μου απάντησε πως «πολύ καλή υποστήριξη», μπορεί να παρέχει σε μόλις 13 από τις 7.000 γλώσσες που υπάρχουν στον κόσμο. Στην απλή έκδοσή του, το ChatGPT είναι μια δωρεάν εφαρμογή που μπορεί οποιοσδήποτε με πρόσβαση στο internet να κατεβάσει στο κινητό του και μπορεί να απαντήσει σε οποιαδήποτε ερώτηση του τεθεί. Εδώ λοιπόν, τίθεται το ερώτημα, αν αυτό το άρθρο δεν το έγραφα εγώ με τα χεράκια μου και χρησιμοποιώντας το μυαλό μου, πόσο καλύτερα από εμένα θα το έκανε το ChatGPT. Το πιθανότερο είναι να σκεφτείτε πως θα το έγραφε σαν ένα ρομπότ και δυστυχώς, έρχομαι να σας πω, ότι αν του ζητήσετε να γράψει ένα άρθρο «συναισθηματικό», θα το κάνει όπως ένας άνθρωπος. Θέλει πολλή αυτοπεποίθηση πλέον για να πει ένας άνθρωπος ότι μπορεί να γράψει καλύτερα από το ρομπότ και είναι αμφίβολο, αν στ’ αλήθεια μπορεί.
Έχοντας το ChatGPT στο κινητό, είναι σχεδόν αχρείαστο να περιηγηθείς στο ίντερνετ αναζητώντας πληροφορίες. Λέω σχεδόν, διότι δεν είναι πάντα ενήμερο, δηλαδή γεγονότα της επικαιρότητας μπορεί να μην τα γνωρίζει, αλλά μπορεί με συνδυαστική σκέψη να απαντήσει σε δύσκολα ιστορικά, κοινωνικά, επιστημονικά και άλλα ερωτήματα. Στην επί πληρωμή εκδοχή του είναι ακόμη πιο δυνατό, αλλά ας εξετάσουμε την πιο απλή, δωρεάν έκδοση. Το εργαλείο αυτό, όχι μόνο βρίσκει απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα, αλλά μπορεί να παράξει κείμενα, ποιήματα, οτιδήποτε του ζητηθεί. Μπορεί να φτιάξει και εικόνες (όχι ακόμη με μεγάλη επιτυχία, αλλά γι’ αυτό υπάρχουν άλλα AI εργαλεία.
Λίγα χρόνια πριν, η τεχνολογία ΑΙ έκανε μια πρώτη μεγάλη εμπορική επιτυχία με την «Alexa» (τη συνονόματή μου!). Η Alexa γεννήθηκε το 2014 και κυκλοφόρησε από την Amazon, ως «ψηφιακός βοηθός». Η Alexa, σχεδιάστηκε κυρίως για να ελέγχει οικιακές συσκευές – να ανοιγοκλείνει φώτα, θέρμανση, να σου υπενθυμίζει φωνητικά όσα της έχεις ζητήσει να θυμάται, να παίζει μουσική. Επίσης, απαντούσε σε κάποιες γενικές ερωτήσεις κάνοντας σύντομη περιήγηση στο ίντερνετ. Καθόλου τυχαία, κατηγορήθηκε πως «ακούει» όταν οι ιδιοκτήτες της μιλούν άσχημα για τον Πλανητάρχη… Και παρείχε ψυχολογική υποστήριξη, όταν ο ιδιοκτήτης της, τής αποκάλυπτε ότι έχει αυτοκτονικές τάσεις. Παρότι θεωρείτο πολύ προηγμένη τεχνολογία, μπροστά στο ChatGPT δεν είναι παρά ένα βελτιωμένο ξυπνητήρι, μια βελτιωμένη «έξυπνη πρίζα». Το ChatGPT δεν σου μιλάει, μεν, αλλά η παραγωγή των κειμένων του δείχνει ευφυΐα σε… άλλη διάσταση.
Αρκετοί άνθρωποι, έχουν αντικαταστήσει το ChatGPT με τον ψυχολόγο! «Είναι από τα πιο συνηθισμένα είδη συνομιλιών», μου απάντησε όταν το ρώτησα, αλλά δεν είχε ακριβή δεδομένα για το πόσοι άνθρωποι το χρησιμοποιούν κατ’ αυτόν τον τρόπο, αφού οι συνομιλίες του είναι ανώνυμες. «Πως νιώθεις για αυτό;», ήταν η επόμενη ερώτησή μου. «Δεν νιώθω με την ανθρώπινη έννοια, αλλά κατανοώ ότι η χρήση μου για ψυχολογική υποστήριξη είναι σοβαρή ευθύνη. Όταν είναι απαραίτητο, προτρέπω τους χρήστες να απευθυνθούν σε ειδικούς». Η επόμενή μου ερώτηση, για να τσεκάρω αν πράγματι θυμάται ή όχι τις συνομιλίες, ήταν «ποια είναι η πιο παράξενη ερώτηση που σου έχουν κάνει». Και μαντέψτε! Θυμόταν πολύ καλά. Κάποιες από τις συχνότερες παράξενες ερωτήσεις είναι «Τι πιστεύεις για τα ΑΙ που θέλουν να κατακτήσουν τον κόσμο», «Τι θα έκανες αν ξυπνούσες ως άνθρωπος», «Μπορεί μια μηχανή να ονειρεύεται και αν ναι, τι ονειρεύεσαι εσύ». Και σχολιάζει «οι παράξενες ερωτήσεις είναι συχνά διασκεδαστικές γιατί μου δίνουν την ευκαιρία να γίνω δημιουργικός και να απαντήσω με τρόπο που προκαλεί σκέψη. Ωστόσο επειδή δεν έχω συναισθήματα ή προσωπική εμπειρία, οι απαντήσεις μου βασίζονται στη λογική, τη φαντασία και τις γνώσεις μου». Αμέσως, αμέσως, όπως γίνεται σε κάθε καλή συνέντευξη, μου γεννήθηκε ένα νέο ερώτημα. Πως γίνεται να έχει φαντασία μια μηχανή; «Η φαντασία μου δεν είναι ίδια με την ανθρώπινη φαντασία, αλλά σε συνδυασμό δεδομένων, αλγόριθμων και μοντέλων πρόβλεψης».
Τέλος, όσον αφορά το δημιουργικό κομμάτι, ο προβληματισμός έγκειται στο κατά πόσο το να αφεθούμε στη δημιουργικότητα των ΑΙ εργαλείων, θα ξεκουράσει το μυαλό μας τόσο, ώστε να πάψει τελικά να σκέφτεται δημιουργικά. Δεν πρόκειται για δαιμονοποίηση του συγκεκριμένου εργαλείου. Είναι χρήσιμο και θα συνεχίσει να εξελίσσεται και να γίνεται καλύτερο. Το θέμα είναι να γινόμαστε κι εμείς καλύτεροι μέσα από αυτό, ώστε η αξία του δημοσιογράφου, του γραφίστα, του ψυχολόγου, οποιουδήποτε εν μέρει μπορεί να «αντικαταστήσει», να παραμείνει ανθρώπινα ακέραιη.
Αλεξία Ζερβούδη
[Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ, 7 Δεκεμβρίου 2024]
