Στο 8ο Συνέδριο Βιώσιμης Κινητικότητας και Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών που πραγματοποιήθηκε το διήμερο 29 και 30 Οκτωβρίου στη Λευκωσία συμμετείχε μεταξύ άλλων διακεκριμένων ομιλητών ο Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης και Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων Γιάννης Κωνσταντάτος. Η συμμετοχή του έγινε κατόπιν πρόσκλησης του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων της Κύπρου και της Ένωσης Δήμων Κύπρου.
Κατά την πρώτη ημέρα των εργασιών του συνεδρίου ο Γιάννης Κωνσταντάτος είχε την τιμή να ανοίξει την 1η Συνεδρία ως κεντρικός ομιλητής με θέμα: «Κλιματικά ουδέτεροι και ανθεκτικοί δήμοι: Ο ρόλος των μεταφορών» και να μοιραστεί με τους Δημάρχους και τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Κύπρου, τις εμπειρίες μας, τις πρωτοβουλίες και όσα έχουν καταφέρει στον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης, αλλά και στο Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων.
Στο πάνελ που ακολούθησε συμμετείχαν επίσης ο Δήμαρχος Αμαθούντας Κυριάκος Ξυδιάς, ο Δήμαρχος Κουρίου Παντελής Γεωργίου, ο Δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας, ο Δήμαρχος Λεμεσού Γιάννης Αρμεύτης, ο Δήμαρχος Λευκωσίας Χαράλαμπος Προύντζος και ο Δήμαρχος Στροβόλου Σταύρος Σταυρινίδης. Καθώς επίσης και η Επικεφαλής Γραφείου Κύπρου – Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Αιμιλία Πιστρίκα και ο Αντιπρόεδρος Οργανισμού Bankers without Boundaries Γιώργος Ιουλιανός.
Ο Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης Γιάννης Κωνσταντάτος τόνισε μεταξύ άλλων ότι ο Δήμος του και η Κύπρος έχουν δεσμούς που ξεπερνούν τη γεωγραφία και τους ενώνουν με τον κυπριακό λαό. Ενώ το μήνυμα που εστάλη κατά την τοποθέτησή του ήταν πως «η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει γεωγραφικά όρια και δεν κάνει διακρίσεις. Επηρεάζει όλους μας και απαιτεί κοινές λύσεις. Χρειάζεται αποφασιστικότητα, βούληση και όραμα, για να βρούμε τη λύση στο πρόβλημα και όχι το πρόβλημα στη λύση! Τα επόμενα χρόνια οι πολίτες θα μας κρίνουν αυστηρά για το αν σχεδιάζουμε την πόλη του μέλλοντος, αν δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για γρήγορες και φιλικές προς το περιβάλλον μετακινήσεις, αφήνοντας το αυτοκίνητο στο σπίτι και επιλέγοντας εναλλακτικά μέσα. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να βρίσκεται μπροστά, να συνεργάζεται και να διεκδικεί, με σχέδιο και συγκεκριμένες προτάσεις, όσα χρειάζονται για να προστατεύσουμε τις πόλεις και τους ανθρώπους μας».
Μεταφορές και ανθεκτικές πόλεις: σχεδιασμός για την κλιματική κρίση και την ασφάλεια
Στην ομιλία του, ο κ. Κωνσταντάτος υπογράμμισε ότι οι μεταφορές βρίσκονται στο σημείο συνάντησης δύο κρίσιμων προκλήσεων για τους Δήμους: της μείωσης των εκπομπών και της προσαρμογής στην κλιματική κρίση. Όπως ανέδειξε, ο σχεδιασμός της κινητικότητας δεν αφορά μόνο το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής, αλλά συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια των πολιτών και την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Με αναφορές σε καταστροφικά γεγονότα, από το Μάτι το 2018 έως τις πλημμύρες του «Daniel» το 2023, και τη Βαλένθια το 2024, επισήμανε την ανάγκη να ενσωματωθεί η διάσταση της ανθεκτικότητας στον σχεδιασμό των μεταφορών και των αστικών υποδομών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε σε πέντε βασικές κατευθύνσεις:
Βιώσιμη κινητικότητα στην πράξη: Προτεραιότητα στον πεζό και στη δημόσια συγκοινωνία, περιορισμός των περιττών μετακινήσεων και εκσυγχρονισμός των οχημάτων, με αξιοποίηση καλών πρακτικών από πόλεις όπως η Pontevedra, η Βιέννη και η Γάνδη.
Δίκαιη κλιματική μετάβαση: Ενεργότερος ρόλος των Δήμων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση παρεμβάσεων για την υποστήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών, αξιοποιώντας και τα διαθέσιμα εργαλεία του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
Ασφαλείς οδοί διαφυγής: Σχεδιασμός του οδικού δικτύου με γνώμονα όχι μόνο την καθημερινή κυκλοφορία, αλλά και την ασφαλή και έγκαιρη εκκένωση οικισμών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Ενίσχυση του ρόλου των Δήμων: Αντιστοίχιση των αρμοδιοτήτων με τους αναγκαίους πόρους και τα κατάλληλα εργαλεία, ώστε η Τοπική Αυτοδιοίκηση να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις ανάγκες των πολιτών.
Συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου: Ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών και ανταλλαγή εμπειριών, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης και της ανθεκτικότητας των πόλεων.
Το Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η παρουσίαση του μοντέλου λειτουργίας ενός Κέντρου Διαχείρισης Κρίσεων, όπως αυτό εφαρμόζεται με επιτυχία στο Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης. Το Κέντρο αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες για την ενίσχυση της πρόληψης και την ταχύτερη κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών. Παρέχει εικόνα σε πραγματικό χρόνο μέσω καμερών και θερμικών συστημάτων, υποστηρίζει τον έγκαιρο εντοπισμό εστιών με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και διευκολύνει τον συντονισμό με τον Σύνδεσμο Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ), την Πυροσβεστική Υπηρεσία και τις εθελοντικές ομάδες. Παράλληλα, συμβάλλει στην έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών μέσω κινητών τηλεφώνων.
Συνδέοντας τον σχεδιασμό των μεταφορών με την αποτελεσματική διαχείριση έκτακτων περιστατικών, ο κ. Κωνσταντάτος τόνισε: «Ο δρόμος δίνει τη χωρητικότητα· το Κέντρο τη διαχειρίζεται.»
Το συγκεκριμένο μοντέλο συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των κυπριακών Δήμων, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες για την ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και του συντονισμού στην αντιμετώπιση κρίσεων.
Νέες προοπτικές συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου
Σημαντικό αποτέλεσμα της επίσκεψης ήταν το ενδιαφέρον που εκδήλωσαν κυπριακοί Δήμοι για την συμμετοχή τους στο Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων. Ήδη, ο Δήμαρχος Λάρνακας, Ανδρέας Βύρας, εξέφρασε την πρόθεσή του να προχωρήσει ο Δήμος του στη διαδικασία ένταξης στο Δίκτυο.
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει νέες προοπτικές για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των Δήμων Ελλάδας και Κύπρου, με κοινό πεδίο δράσης την πρόληψη, την Πολιτική Προστασία, την προσαρμογή στην κλιματική κρίση και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών.
«Η συνεργασία μας με τους Δήμους της Κύπρου μπορεί να περάσει σε ένα νέο επίπεδο. Το ενδιαφέρον για συμμετοχή στο Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων δημιουργεί νέες δυνατότητες για κοινές δράσεις και ανταλλαγή τεχνογνωσίας στην πρόληψη, την ανθεκτικότητα και την Πολιτική Προστασία», δήλωσε ο κ. Κωνσταντάτος.
Και πρόσθεσε: «Χρειάζονται αποφασιστικότητα, βούληση και όραμα, για να βρίσκουμε τη λύση στο πρόβλημα και όχι το πρόβλημα στη λύση. Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας και είναι κοινές. Η δύναμή μας βρίσκεται στη συνεργασία».
Το Ελ.Δ.Α.Π. ευχαριστεί θερμά την Κυπριακή Κυβέρνηση, το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων και την Ένωση Δήμων Κύπρου για την πρόσκληση και τη φιλοξενία, καθώς και όλους τους συμμετέχοντες για τη συμβολή τους στον διάλογο και την ανταλλαγή εμπειριών.
Επόμενος σταθμός: Το Ελ.Δ.Α.Π. Forum 2026
Η συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου αναμένεται να συνεχιστεί στο Ελ.Δ.Α.Π. Forum 2026, που θα πραγματοποιηθεί στις 9 και 10 Δεκεμβρίου 2026, με τίτλο «Από το Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων στον Ανθεκτικό Δήμο». Οι Κύπριοι εκπρόσωποι προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν στη διοργάνωση, με στόχο την περαιτέρω ανταλλαγή εμπειριών, την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών και τη διερεύνηση δυνατοτήτων συνεργασίας και αδελφοποιήσεων μεταξύ Δήμων των δύο χωρών.
