Η ανησυχία των Δήμων όλης της χώρας για την ενεργειακή κρίση, με τους αυξημένους λογαριασμούς για δημοτικά κτίρια και υποδομές να τινάζουν και να αποδιοργανώνουν τους προϋπολογισμούς τους σε συνδυασμό με τα έσοδα στα δημοτικά ταμεία που παραμένουν χαμηλά, εκφράζεται μέσα από το συλλογικό τους όργανο, την ΚΕΔΕ. Από την πρώτη στιγμή οι Δήμαρχοι ζήτησαν βοήθεια στο να αντιμετωπίσουν αυτό το απρόοπτο ενεργειακό κύμα. Η Κυβέρνηση προσπάθησε να ανταποκριθεί, όμως προκλήθηκαν εκ νέου ηχηρές αντιδράσεις. Θέμα ως προς τα κριτήρια κατανομής της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης προς τους Δήμους για την κάλυψη δαπανών τους, λόγω της επιβάρυνσης των προϋπολογισμών τους από την αύξηση του ενεργειακού κόστους, άνοιξε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Τρικκαίων Δημήτρης Παπαστεργίου. Για το λόγο αυτό απέστειλε επιστολή προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Εσωτερικών Στέλιο Πέτσα. Η επιστολή αυτή απαντήθηκε με αυστηρό ύφος την ίδια ημέρα από τον Αν. Υπουργό, ο οποίος τόνισε ότι του «προκάλεσε εντύπωση τόσο το ύφος όσο και το περιεχόμενο της επιστολής».
Επιστολή ΚΕΔΕ προς ΥΠΕΣ
Αξιότιμε Kύριε Υπουργέ,
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος, εκπροσωπώντας το σύνολο της Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού, είχε υποβάλει αίτημα προς το Υπουργείο Εσωτερικών, ζητώντας μέσα από απόφαση της Εκτελεστικής της Επιτροπής ( Απ. 023/ 31-5-2022), την καταβολή έκτακτης οικονομικής επιχορήγησης, ύψους 100 εκ. ευρώ, προκειμένου να καλυφθούν οι ιδιαίτερα αυξημένες δαπάνες των Δήμων μας εξαιτίας της αύξησης του ενεργειακού κόστους.
Στην ίδια απόφαση ζητήσαμε η κατανομή της επιχορήγησης να γίνει με βάση τα κριτήρια που ισχύουν για την κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), μια κατανομή που στην ουσία έχει γίνει αποδεκτή από τους Δήμους της χώρας.
Η απόφαση που υπογράψατε στις 30 Ιουνίου 2022, προβλέπει μεν την έκτακτη οικονομική επιχορήγηση προς τους Δήμους με ποσό ύψους 90 εκ. ευρώ, αλλά η κατανομή των χρημάτων αυτών δεν έγινε με βάση τα κριτήρια καταβολής των Κ.Α.Π., αλλά -υποθέτουμε- με βάση τα στοιχεία που υποβλήθηκαν από τους Δήμους και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου αυτών, στον Κόμβο Διαλειτουργικότητας του ΥΠ.ΕΣ. ως τις 31 Μαΐου 2022.
Παρότι η καταβολή της έκτακτης επιχορήγησης θα έπρεπε να γίνει δεκτή με ικανοποίηση από το σύνολο της αυτοδιοίκησης, δυστυχώς με τον τρόπο και τα κριτήρια που αυτή έγινε, προκλήθηκε σωρεία αντιδράσεων.
Και αυτό γιατί είναι γνωστό ότι στον Κόμβο, τα στοιχεία των Δήμων ανεβαίνουν σε διαφορετικούς χρόνους, ανάλογα με τη δυνατότητα πληρωμής αλλά (δυστυχώς) και το προσωπικό που κάθε Δήμος έχει.
Αν δηλαδή ένας Δήμος λόγω των καταστάσεων δεν πλήρωσε εγκαίρως μια δαπάνη, δεν πρόκειται να ενισχυθεί και δεν πρόκειται να την πληρώσει τελικά ούτε στο άμεσο μέλλον.
Δεν είναι δυνατό Δήμοι να παίρνουν ποσά πολλαπλάσια της δόσης ΚΑΠ και άλλοι να παίρνουν το 30% αυτής!
Όλοι οι Δήμοι της χώρας έχουν, αναλογικά με το μέγεθός τους, αυξημένα έξοδα και αυτό θα έπρεπε να είναι αυτονόητα κατανοητό.
Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι εύλογες αντιδράσεις των Δήμων, σας ζητούμε να προχωρήσετε άμεσα στην αναμόρφωση της αρχικής απόφασης με κατανομή που δεν θα “ρίχνει” κανέναν Δήμο κάτω από το αναλογικό με τη δόση ΚΑΠ του, ποσό.
Σε μια περίοδο δύσκολη για τους Δήμους και τις τοπικές μας κοινωνίες, θέλουμε το ΥΠ.ΕΣ. στο πλευρό μας. Θεωρούμε ότι αδικεί την προσπάθεια όλων μας η συγκεκριμένη εξέλιξη.
Αδικεί καταρχήν το Υπουργείο κι εσάς, αδικεί και την Κ.Ε.Δ.Ε., γιατί δεν εισακούστηκε η εισήγηση μας, κάτι που αν είχε γίνει, σήμερα όλες οι πλευρές θα ήταν ικανοποιημένες.
Με ιδιαίτερη εκτίμηση,
Δημήτρης Παπαστεργίου
Δήμαρχος Τρικκαίων
Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος
Απάντηση ΥΠΕΣ σε ΚΕΔΕ
Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε,
Με μεγάλη έκπληξη διάβασα την επιστολή σας με θέμα «Κριτήρια κατανομής της έκτακτης οικονομικής επιχορήγησης προς τους Δήμους για την κάλυψη δαπανών τους, λόγω της επιβάρυνσης των προϋπολογισμών τους από την αύξηση του ενεργειακού κόστους».
Μου προκαλεί, επί της αρχής, εντύπωση τόσο το ύφος όσο και το περιεχόμενο της επιστολής, καθόσον με τη συνεργασία και τον συντονισμό όλων, Κυβέρνησης και Αυτοδιοίκησης, ανακοινώσαμε –από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η εισαγόμενη ενεργειακή κρίση μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία– ένα γενναίο πλέγμα μέτρων προκειμένου να απορροφηθούν οι κραδασμοί από την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας που επηρεάζουν άμεσα τους προϋπολογισμούς των Δήμων.
Συγκεκριμένα, στις 9 Μαρτίου 2022 ανακοινώσαμε την έκτακτη οικονομική ενίσχυση των δήμων της χώρας από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους έτους 2022, με ποσό συνολικού ύψους 114 εκατ. ευρώ για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών τους, καθώς και την επιπλέον οικονομική ενίσχυση των σχολικών επιτροπών τους με ποσό ύψους 14 εκατ. ευρώ για την κάλυψη των δαπανών θέρμανσης των παιδιών μας την περίοδο μέχρι τον Μάιο.
Και με γνώμονα τη συνεχή στήριξη της Αυτοδιοίκησης, στο πλαίσιο των διαρκών παρεμβάσεων που αναλαμβάνει η Κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της εισαγόμενης ενεργειακής κρίσης, σύμφωνα και με το αίτημα της ΚΕΔΕ για αποφυγή περαιτέρω επιβάρυνσης των δημοτών από ενδεχόμενες αυξήσεις που θα έπρεπε να επιβληθούν στα δημοτικά τέλη κρίσιμων τομέων δραστηριότητάς τους, όπως ο ηλεκτροφωτισμός, η καθαριότητα κ.λπ. λόγω της ραγδαίας ανόδου των τιμών της ενέργειας, εξασφαλίσαμε σε συνεργασία με το Υπουργείο Οικονομικών πιστώσεις ύψους 90 εκατ. ευρώ του κρατικού προϋπολογισμού –δηλαδή χρήματα των φορολογούμενων πολιτών– για έξτρα επιχορήγηση των Δήμων για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Επομένως, το Υπουργείο Εσωτερικών στηρίζει ήδη μέσα στο α’ εξάμηνο του έτους όλους τους Δήμους της χώρας με επιπλέον 218 εκατ. ευρώ προκειμένου να αντιμετωπίσουν την αύξηση του ενεργειακού κόστους.
Ειδικά σε ό,τι αφορά την κατανομή της έκτακτης επιχορήγησης των 90 εκατ. ευρώ, σημειώνω ότι πραγματοποιήθηκε με βάση τα στοιχεία που οι ίδιοι οι Δήμοι δηλώνουν στον κόμβο του Υπουργείο Εσωτερικών και μάλιστα τα στοιχεία που ελήφθησαν υπ’ όψιν αφορούν ένα ικανό διάστημα επτά (7) ολόκληρων μηνών. Συγκεκριμένα, ως βασικό κριτήριο της κατανομής αυτής χρησιμοποιήθηκε η εκτιμώμενη ενεργειακή δαπάνη ανά Δήμο για το έτος 2022, συμπεριλαμβανομένων και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, λαμβάνοντας υπ’ όψιν: α) την απολογιστική δαπάνη έτους 2021 για ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο και καύσιμα και β) το αντίστοιχο ποσοστό αύξησης κατά το επτάμηνο 11/2021 – 5/2022 έναντι της περιόδου 11/2020-05/2021. Για δε τον προσδιορισμό του ποσού που αντιστοιχεί σε κάθε Δήμο, υπολογίστηκε το ποσοστό συμμετοχής του στη συνολική εκτιμώμενη ενεργειακή δαπάνη για το έτος 2022.
Θα περίμενα επομένως να αντιληφθείτε ότι με την χρήση των στοιχείων της ετήσιας απολογιστικής δαπάνης και με τον υπολογισμό των μεταβολών σε βάθος επτάμηνου, αφενός απαλείφεται η επίδραση ετεροχρονισμών που παρατηρούνται κατά την τιμολόγηση των δαπανών από τους παρόχους και κατά την αποτύπωση των στοιχείων στα βιβλία των φορέων και αφετέρου καλύπτονται οι δαπάνες των δήμων που υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να χρηματοδοτηθούν από τα ανταποδοτικά τέλη.
Αντιθέτως, η χρησιμοποίηση των υφιστάμενων κριτηρίων κατανομής των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων που βασίζονται σε δημογραφικά, γεωμορφολογικά και λοιπά χαρακτηριστικά των δήμων – χωρίς ωστόσο να περιλαμβάνουν το κόστος των ανταποδοτικών υπηρεσιών – δεν θα μπορούσαν να επιτύχουν στον ίδιο βαθμό τον βασικό σκοπό χορήγησης αυτής της οικονομικής ενίσχυσης, η οποία αποσκοπεί στην αντιμετώπιση αυξήσεων που προέρχονται από δαπάνες που αφορούν τις ανταποδοτικές υπηρεσίες.
Στο παραπάνω πλαίσιο, η επιστολή σας αδικεί εσάς και ελάχιστα από τα μέλη σας που φαίνεται να διεκδικούν πόρους από τους Έλληνες φορολογουμένους που δεν τους αναλογούν.
Σε κάθε περίπτωση, εμείς βλέπουμε την Αυτοδιοίκηση ως έναν συνεργάτη. Και ό,τι λέμε, το κάνουμε. Με σεβασμό σε κάθε ευρώ του φορολογούμενου πολίτη, στηρίζουμε την Αυτοδιοίκηση με όλους τους απαραίτητους πόρους που επιτρέπουν στους Δήμους να αντιμετωπίσουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος που προκαλεί η εισαγόμενη ενεργειακή κρίση. Το Υπουργείο Εσωτερικών και η Κυβέρνηση, συνολικά, συνεχίζουμε να βρισκόμαστε δίπλα σε όλους τους πολίτες, σε κάθε γωνιά της Πατρίδας μας, με γενναίες παρεμβάσεις και για όσο διάστημα χρειαστεί, μέχρι να αφήσουμε οριστικά πίσω μας και αυτή την κρίση.
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ
Υπεγράφη η ΚΥΑ για τα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας στο δημόσιο
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ – ΦΕΚ Β3424/2-7-2022) εξειδικεύονται τα μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και την εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια και εγκαταστάσεις φορέων του δημοσίου τομέα.
Η απόφαση φέρει τις υπογραφές των Υπουργών Εσωτερικών, Μάκη Βορίδη, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα, και Επικρατείας, Κυριάκου Πιερρακάκη, καθώς και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, Θόδωρου Σκυλακάκη, και έρχεται σε συνέχεια των εξαγγελιών της 9ης Ιουνίου, οπότε και παρουσιάστηκε το σχέδιο εξοικονόμησης ενέργειας στο δημόσιο.
Ο στόχος για τους φορείς του δημοσίου, όσον αφορά στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, τίθεται στο 10% τουλάχιστον, σε σχέση με τις καταναλώσεις της ίδιας χρονικής περιόδου του 2019, για τον πρώτο χρόνο εφαρμογής των μέτρων. Για τα επόμενα έτη ο στόχος θα επαναπροσδιοριστεί.
Ειδικότερα όσον αφορά στα άμεσα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, περιλαμβάνουν τις εξής πρωτοβουλίες:
1) Συντήρηση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης συμπεριλαμβανομένων των κλιματιστικών μονάδων τουλάχιστον μία φορά κατ’ έτος. Ειδικά για το τρέχον έτος, η προληπτική συντήρηση για τα συστήματα ψύξης πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 31.7.2022 και για τα συστήματα θέρμανσης μέχρι 31.10.2022.
2) Καθορισμός εσωτερικής θερμοκρασίας (μέγιστης/ελάχιστης) τόσο σε θερμαινόμενα/ κλιματιζόμενα όσο και σε μη κτίρια βάσει των προδιαγραφών του προτύπου ΕΛΟΤ EN 15251:2007. Η εσωτερική θερμοκρασία των κτιρίων γραφείων του δημόσιου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα, κατά τη θερινή περίοδο τηρείται στους 27ο C και κατά τη χειμερινή στους 19ο C.
3) Απενεργοποίηση ψύξης/θέρμανσης σε χώρους και ώρες που δεν υπάρχουν εργαζόμενοι.
4) Απενεργοποίηση εξοπλισμού γραφείου σε χώρους και ώρες που δεν υπάρχουν εργαζόμενοι.
5) Χρήση του νυχτερινού αερισμού των κτιρίων, όπου αυτό είναι δυνατό.
6) Σκίαση του κτιρίου προς βελτίωση της ενεργειακής του συμπεριφοράς, εφόσον αυτό δεν μειώνει σε μη ανεκτό επίπεδο το φυσικό φωτισμό των εσωτερικών χώρων.
7) Μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης κατά 10% τουλάχιστον, ενδεικτικά μέσω βελτιστοποίησης του χρονοπρογραμματισμού του οδοφωτισμού και εξορθολογισμού του καλλωπιστικού/διακοσμητικού φωτισμού
8) Δράσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των αντλιοστασίων (π.χ. τοποθέτηση inverter)
Παράλληλα, δρομολογούνται και μεσοπρόθεσμα μέτρα, τα οποία αφορούν σε αναβάθμιση των υφιστάμενων συστημάτων φωτισμού, με τη χρήση ενεργειακά αποδοτικών λαμπτήρων, φύτευση δωμάτων -εφόσον είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτό, διατάξεις ανάκτησης θερμότητας από τα καυσαέρια λεβήτων και διατάξεις ανάκτησης θερμότητας από τον απορριπτόμενο αέρα των κλιματιζόμενων χώρων, εγκατάσταση συστήματος αναλογικού ελέγχου σταθερής θερμοκρασίας σε κεντρικές κλιματιστικές μονάδες, μόνωση σωληνώσεων συστημάτων θέρμανσης, εγκατάσταση έξυπνων μετρητών κ.ά.
Για την παρακολούθηση της εφαρμογής των μέτρων σε κάθε κτίριο του δημοσίου τομέα και για τη συγκέντρωση και παροχή στοιχείων, ο οικείος Υπουργός, εντός επτά εργάσιμων ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης, ορίζει υπεύθυνο ενεργειακών υποδομών/εγκαταστάσεων, για τις υπηρεσίες του Υπουργείου και τους εποπτευόμενους αυτού φορείς.
Ο Υπουργός δύναται με απόφασή του να αναθέτει την αρμοδιότητα ορισμού υπεύθυνου ενεργειακών υποδομών/εγκαταστάσεων για τους εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου στον επικεφαλής του φορέα ή στο όργανο διοίκησης.
Για τους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού ο υπεύθυνος ενεργειακών υποδομών/εγκαταστάσεων ορίζεται από τον οικείο Δήμαρχο ή Περιφερειάρχη, αντίστοιχα, και είναι αρμόδιος και για τα νομικά πρόσωπα του οικείου ΟΤΑ. Για τις Ανεξάρτητες Αρχές ορίζεται από τον επικεφαλής της Αρχής και για τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις από τον οικείο συντονιστή.
Η εξειδίκευση των δράσεων και του συνολικού ετήσιου στόχου σε επιμέρους στόχους, ανά κτίριο ή/και ανά ηλεκτροδοτούμενη εγκατάσταση, γίνεται από τους υπευθύνους ενεργειακών υποδομών/εγκαταστάσεων. Οι ίδιοι ορίζουν τους διοικητικά υπεύθυνους για την υλοποίηση των μέτρων. Για το σύνολο των εγκαταστάσεων κάθε φορέα ορίζονται ένας ή περισσότεροι διοικητικά υπεύθυνοι, οι οποίοι συντονίζουν (για τα κτίρια ή/και τις εγκαταστάσεις της αρμοδιότητάς τους) ενέργειες όπως: ο χρονικός και οικονομικός προγραμματισμός των αναγκαίων παρεμβάσεων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και εξοικονόμησης ενέργειας, οι ενέργειες για την ορθή λειτουργία των κεντρικών εγκαταστάσεων θέρμανσης – ψύξης και τη διενέργεια περιοδικής συντήρησης των λεβήτων – καυστήρων και μονάδων κλιματισμού κ.ά.
Η παρακολούθηση υλοποίησης των παραπάνω δράσεων και της πορείας των καταναλώσεων ηλεκτρικής ενέργειας για την επίτευξη του στόχου μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας τουλάχιστον κατά 10%, γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής (publicenergysavings.gov.gr) που δημιουργείται για το σκοπό αυτό.
Στους φορείς του δημοσίου που εφαρμόζουν, αποτελεσματικά, τα μέτρα -όπως προκύπτει από τα στοιχεία που καταχωρούνται στην ειδική εφαρμογή- δύναται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, να χορηγείται επιβράβευση μέσω ενίσχυσης του προϋπολογισμού τους.
[Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ της Γλυφάδας, 9 Ιουλίου 2022]
