Κατά την παρούσα φάση, λόγω των έκτακτων συνθηκών που διαμορφώνονται από τη μεγάλη έξαρση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, της κατακόρυφης αύξησης των κρουσμάτων αλλά και των συνθηκών που διαμορφώνοντα στην αγορά εργασίας, η κυβέρνηση έκρινε ότι απαιτείται διαφοροποιημένη αντιμετώπιση έναντι της αρχικής φάσης. Ο μακροπρόθεσμος στόχος για τη εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας οδήγησε στη διαφορετική αντιμετώπιση των ζητημάτων που αφορούν αφενός μεν τις διευκολύνσεις των γονέων που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα, των οποίων τα τέκνα νοσούν από κορονοϊό αφετέρου δε την ειδική άδεια ασθενείας των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα λόγω νόσησης από κορονοϊό. Κρίθηκε, λοιπόν, ότι είναι αναγκαίος ο επιμερισμός του βάρους των συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού covid-19 στον εργαζόμενο και στον εργοδότη, κατά το μέρος που τους αναλογεί, σε αυτή τη φάση που διάγει η πανδημία, και στη συμμετοχή του Κράτους στην κάλυψη του κόστους από τις νοσήσεις στο μέτρο του εφικτού.
Με τροπολογία / προσθήκη στο Ν. 4886/24-01-2022, ΦΕΚ Α΄12 «Εκσυγχρονισμός του δικαίου ανταγωνισμού για την ψηφιακή εποχή – Τροποποίηση του ν. 3959/2011 και ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2018 για την παροχή αρμοδιοτήτων στις αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών, ώστε να επιβάλλουν αποτελεσματικότερα τους κανόνες και για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και άλλες διατάξεις.» προστέθηκαν τα άρθρα 61 και 62 τα οποία ορίζουν τα νέα μέτρα που ισχύουν για τις διευκολύνσεις των εργαζόμενων στον ιδιωτικό τομέα γονέων λόγω νόσησης των τέκνων από κορωνοιό και την ειδική άδεια ασθένειας των εργαζομένων λόγω νόσησης από κορωνοιό.
Πιο συγκεκριμένα με το άρθρο 61 «Διευκολύνσεις για γονείς εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα λόγω νόσησης των τέκνων τους από τον κορωνοϊό COVID -19 – Αντικατάσταση του άρθρου 16 ν. 4722/2020» το οποίο ισχύει έως τις 15.4.2022 και δύναται να παρατείνεται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, αντικαθίσταται το άρθρο 16 του Ν. 4722/2020 και θεσπίζεται το νέο, διαφοροποιημένο καθεστώς διευκολύνσεων για εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα γονείς, των οποίων τα τέκνα νοσούν από τον κορονοϊό. Δικαιούχοι είναι οι γονείς βρεφών, προνηπίων και νηπίων, μαθητών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που φοιτούν μέχρι και την Γ΄ τάξη του Γυμνασίου, καθώς και τέκνων που φοιτούν σε ειδικά σχολεία ή σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας αυτών, καθώς και ΑμεΑ που, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους, είναι ωφελούμενοι σε δομές παροχής υπηρεσιών ανοικτής φροντίδας για άτομα με αναπηρία.
Η διευκόλυνση που παρέχεται κατ’ αρχάς είναι η εξ αποστάσεως εργασία για χρονικό διάστημα πέντε (5) εργάσιμων ημερών, εφόσον αυτή είναι εφικτή. Στην περίπτωση αυτή οι εργοδότες δηλώνουν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ την εξ αποστάσεως εργασία με το σχετικό έντυπο Ε.4.1 «ΔΗΛΩΣΗ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ – ΕΝΤΥΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ».
Εφόσον αυτή δεν είναι εφικτή, είτε λόγω της φύσεως της εργασίας είτε λόγω των ιδιαίτερων αναγκών φροντίδας που μπορεί να συνεπάγεται η νόσηση ενός παιδιού, κατά την κρίση του γονέα, οι εργαζόμενοι γονείς δικαιούνται, για το ίδιο χρονικό διάστημα, δηλαδή για πέντε (5) εργάσιμες ημέρες, να κάνουν χρήση ειδικής άδειας λόγω νόσησης των τέκνων τους από κορωνοϊό που χορηγείται, για τις τέσσερις (4) πρώτες ημέρες απουσίας, ενώ την Πέμπτη (5η) ημέρα απουσίας δύνανται να κάνουν χρήση οποιασδήποτε άλλης άδειας.
Για την παροχή της εξ αποστάσεως εργασίας ή τη χορήγηση της ειδικής άδειας αρκεί η απόδειξη θετικού διαγνωστικού ελέγχου, σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα του ΕΟΔΥ.
Η άδεια χορηγείται επιπρόσθετα προς άλλες άδειες που αφορούν στην ασθένεια ή στη νοσηλεία τέκνων, αλλά δεν επιτρέπεται να χορηγείται όταν κατά το ίδιο χρονικό διάστημα έχει χορηγηθεί στον ίδιο γονέα οποιαδήποτε άλλη άδεια.
Η άδεια χορηγείται µόνο στον έναν εκ των δύο γονέων που είναι δικαιούχοι αυτής. Αν ο ένας εκ των δύο γονέων δεν εργάζεται, ο άλλος δεν δικαιούται να κάνει χρήση της άδειας, εκτός εάν ο γονέας που δεν εργάζεται νοσηλεύεται για οποιονδήποτε λόγο ή νοσεί από COVID-19 ή είναι άτομο με αναπηρία με ποσοστό εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω, σύμφωνα με απόφαση αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής σε ισχύ, ή λαμβάνει αναπηρικό επίδομα από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) ή σύνταξη αναπηρίας.
Εάν ο ένας εκ των δύο γονέων είναι εκπαιδευτικός, η άδεια χορηγείται υποχρεωτικά στον άλλο, ανεξαρτήτως εάν απασχολείται στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, με εξαίρεση την περίπτωση που ο άλλος γονέας απασχολείται σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας.
Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων σε περίπτωση νόσησης άλλου παιδιού η άδεια μπορεί αναλόγως να παρατείνεται ή να χορηγείται εκ νέου, εφόσον τα διαστήματα δεν είναι συνεχόμενα.
Οι γονείς εργαζόμενοι, κατά τη διάρκεια της άδειας αυτής, για τις τρεις πρώτες ημέρες αποζημιώνονται με τον ίδιο τρόπο που θα αποζημιώνονταν εάν νοσούσαν και οι ίδιοι, κατ’ εφαρμογή δηλαδή της πάγιας νομοθεσίας που ισχύει για όλες τις αναρρωτικές άδειες στον ιδιωτικό τομέα και λαμβάνουν, το πενήντα τοις εκατό (50%) των αποδοχών τους, το οποίο καταβάλλεται από τον εργοδότη, για δε την τέταρτη (4η) ημέρα λαμβάνουν το εκατό τοις εκατό (100%) των αποδοχών τους από τον τακτικό προϋπολογισμό. H πέμπτη ημέρα εφόσον είναι κανονική άδεια αποζημιώνεται πλήρως από τον εργοδότη.
Οι εργοδότες υποχρεούνται να δηλώνουν στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όσους εργαζομένους τους κάνουν χρήση της προαναφερόμενης άδειας, καθώς και τη διάρκεια αυτής.
Η διαδικασία και ο τρόπος χορήγησης της ειδικής αυτής άδειας, τα δικαιολογητικά που θα προσκομίζονται και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια που αφορά στην εφαρμογή του παρόντος άρθρου θα καθορισθούν με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.
Με το άρθρο 62 «Ειδική άδεια ασθένειας εργαζόμενων λόγω νόσησης από τον κορωνοϊό COVID-19», το οποίο ισχύει έως τις 15.4.2022 και δύναται να παρατείνεται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, θεσπίζεται ειδική άδεια ασθενείας των εργαζομένων, στην περίπτωση που νοσήσουν από τον κορωνοϊό.
Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, δικαιούνται, σε περίπτωση νόσησης από κορωνοϊό να παρέχουν την εργασία τους εξ αποστάσεως όταν αυτό είναι εφικτό, για χρονικό διάστημα έως πέντε (5) εργάσιμων ημερών. Στην περίπτωση αυτή οι εργοδότες δηλώνουν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ την εξ αποστάσεως εργασία με το σχετικό έντυπο Ε.4.1 «ΔΗΛΩΣΗ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ – ΕΝΤΥΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ». Για την παροχή της εξ αποστάσεως εργασίας αρκεί η απόδειξη θετικού διαγνωστικού ελέγχου, σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα.
Εφόσον η εξ αποστάσεως εργασία δεν είναι εφικτή είτε λόγω της φύσης της εργασίας είτε λόγω της κατάστασης της υγείας του εργαζομένου, οι εργαζόμενοι δικαιούνται να κάνουν χρήση ειδικής άδειας ασθένειας λόγω νόσησης από κορωνοϊό για το ίδιο χρονικό διάστημα (έως 5 εργάσιμες ημέρες). Για τη χορήγηση της ειδικής αυτής άδειας, όπως και του επιδόματος ασθενείας, αρκεί η απόδειξη του θετικού διαγνωστικού ελέγχου και δεν απαιτείται ιατρική γνωμάτευση.
Η ειδική άδεια ασθενείας χορηγείται επιπρόσθετα προς άλλες άδειες που αφορούν σε ασθένεια εργαζομένου και δεν επιτρέπεται να χορηγείται όταν, το ίδιο χρονικό διάστημα, έχει χορηγηθεί στον ίδιο εργαζόμενο οποιαδήποτε άλλη άδεια. Μπορεί να παραταθεί ως κοινή άδεια ασθενείας μόνο κατόπιν ιατρικής γνωμάτευσης, σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα.
Η ειδική αυτή άδεια συνιστά άδεια ασθενείας και ως προς τον τρόπο πληρωμής από τον εργοδότη και επιδότησής της από τον ασφαλιστικό φορέα εφαρμόζονται οι ισχύουσες διατάξεις.
Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων οι ημέρες της ειδικής άδειας ασθενείας δεν συνυπολογίζονται στο ετήσιο ανώτατο όριο των ημερών επιδότησης της ασθένειας από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς, ούτε στο ανώτατο όριο ημερών γνωμάτευσης των υγειονομικών οργάνων.
Το επίδομα ασθενείας χορηγείται μέσω της ηλεκτρονικής διαδικασίας που ακολουθεί ο e-ΕΦΚΑ για τη χορήγηση του επιδόματος ασθενείας ή ατυχήματος σε όλες τις περιπτώσεις. Η απόδειξη του θετικού διαγνωστικού ελέγχου αντλείται από τον e-ΕΦΚΑ μέσω διαλειτουργικότητας με το Εθνικό Μητρώο Ασθενών με COVID-19 που τηρεί η ΗΔΙΚΑ. Αν το επίδομα ασθενείας δεν χορηγείται μέσω της ηλεκτρονικής διαδικασίας, ο αιτών συνυποβάλλει την απόδειξη θετικού διαγνωστικού ελέγχου του ως δικαιολογητικό για την αίτησή του.
Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων δύναται να καθορίζεται κάθε ειδικότερος όρος και λεπτομέρεια για τη χορήγηση της άδειας, την τυχόν παράτασή της και την εν γένει εφαρμογή του παρόντος.
Επιπλέον με το άρθρο 62 και συγκεκριμένα με την παράγραφο 6 προβλέπεται ότι το άρθρο 15 του Ν. 4722/2020, περί της αναπλήρωσης του χρόνου απουσίας του εργαζομένου από την εργασία του, λόγω περιορισμού του εργαζομένου κατ’ οίκον προς τον σκοπό της αποφυγής της διάδοσης του κορωνοϊού COVID-19, εξακολουθεί να εφαρμόζεται μόνο για όσους εργαζόμενους τίθενται υποχρεωτικά σε περιορισμό λόγω επαφής με επιβεβαιωμένο κρούσμα, σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα και για τον αριθμό των ημερών που ορίζουν αυτά. Για την εφαρμογή του άρθρου 15 του Ν. 4722/2022, ο εργαζόμενος υποβάλλει υπεύθυνη δήλωση, στην οποία τεκμηριώνει ότι ήρθε σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα και η αναπλήρωση του χρόνου εργασίας αφορά στο σύνολο των ωρών που αντιστοιχούν στις εργάσιμες ημέρες της παραμονής σε περιορισμό.
Ελένη Παπανικολάου
Επιθεωρήτρια Εργασιακών Σχέσεων
[Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ της Γλυφάδας, 5 Φεβρουαρίου 2022]
