Στη Γαλλία, η πορεία προς την κορυφή της πολιτικής εξουσίας συχνά περνά από τη δημαρχία. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι απλώς ένας ενδιάμεσος σταθμός, αλλά ένα κρίσιμο πολιτικό σχολείο, όπου δοκιμάζονται οι ικανότητες διοίκησης, η επαφή με την κοινωνία και η πολιτική αντοχή. Πολλοί πρόεδροι και πρωθυπουργοί της Γαλλίας ξεκίνησαν την καριέρα τους από το δημαρχείο, διαμορφώνοντας πολιτικό κύρος και κοινωνική επιρροή μέσα από την άσκηση τοπικής εξουσίας.
Ο Ζακ Σιράκ υπήρξε επί σειρά ετών δήμαρχος Παρισιού πριν φτάσει στην πρωθυπουργία και τελικά στην προεδρία της Δημοκρατίας. Ο Νικολά Σαρκοζί ήταν δήμαρχος του Νεϊγί-σιρ-Σεν, ενός εύπορου παρισινού προαστίου, προτού εξελιχθεί σε ηγετική φυσιογνωμία της γαλλικής δεξιάς και αναλάβει την προεδρία. Ο Πιερ Μορουά, πρωθυπουργός την περίοδο Μιτεράν, ήταν δήμαρχος της Λιλ. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο Φρανσουά Μπαϊρού, πρόεδρος του κόμματος MoDem και τρεις φορές υποψήφιος για την προεδρία, είναι δήμαρχος της πόλης Πω (Pau) από το 2014, παραμένοντας ενεργός στην τοπική πολιτική, παρότι διατηρεί σημαντική επιρροή στην κεντρική σκηνή είναι σήμερα πρωθυπουργός στη Γαλλία.
Η τοπική αυτοδιοίκηση στη Γαλλία έχει ουσιαστικές αρμοδιότητες και υψηλό πολιτικό κύρος. Ο δήμαρχος είναι υπεύθυνος για κρίσιμα ζητήματα της καθημερινότητας των πολιτών, και η επιτυχής διαχείριση αυτών των ζητημάτων λειτουργεί ως απόδειξη πολιτικής επάρκειας και ικανότητας ηγεσίας. Γι’ αυτό και η δημαρχία θεωρείται, δικαίως, σκαλοπάτι για ανώτερες κυβερνητικές θέσεις.
Αντιθέτως, στην Ελλάδα, το φαινόμενο αυτό παραμένει σπάνιο. Πολιτικοί που ξεκινούν από τη δημαρχία σπάνια συνεχίζουν την πορεία τους στην κεντρική εξουσία. Η πολιτική ανέλιξη ακολουθεί συνήθως διαδρομές μέσα από κομματικούς μηχανισμούς, ακαδημαϊκές θέσεις, νομικά επαγγέλματα ή πολιτικές οικογένειες. Τοπικοί άρχοντες, όσο ικανοί και αν είναι, δύσκολα «μεταφράζουν» τη δημοφιλία τους σε εθνικό πολιτικό κεφάλαιο.
Αυτό έχει συνέπειες. Η απουσία εμπειρίας στην τοπική διακυβέρνηση απομακρύνει τους πολιτικούς από τις ανάγκες της κοινωνικής βάσης. Η τοπική αυτοδιοίκηση υποτιμάται και παραμένει, στην κοινή συνείδηση, ένας θεσμός «δεύτερης κατηγορίας» – κάτι που σπάνια ισχύει σε ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία.
Ίσως ήρθε η ώρα να αναθεωρήσουμε. Μήπως να το κάνουμε όπως στη Γαλλία; Να δούμε τη δημαρχία όχι ως τέρμα, αλλά ως αφετηρία· όχι ως περιθώριο, αλλά ως σκληρό πυρήνα της δημοκρατίας. Εκεί όπου χτίζεται η εμπιστοσύνη, καλλιεργείται η ηγεσία και δοκιμάζεται η πολιτική αποτελεσματικότητα.
Αν θέλουμε πολιτικούς που να γνωρίζουν την πραγματικότητα των πολιτών, να έχουν εμπειρία διοίκησης και πρακτικής εφαρμογής πολιτικής, τότε ας αρχίσουμε να βλέπουμε τη δημαρχία με άλλα μάτια — όπως κάνουν εδώ και δεκαετίες οι Γάλλοι.
Γιάννης Τσαρπαλής
Πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Ελληνικού – Αργυρούπολης
πρώην Δήμαρχος Αργυρούπολης
[Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ, 19 Ιουλίου 2025]
