Με κεντρικό μήνυμα την πρόληψη, την ανθεκτικότητα και την αποτελεσματική διακυβέρνηση απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, πραγματοποιήθηκε το διήμερο, 12 και 13 Μαΐου, στο Divani Caravel, το SPAY FORUM 2026: «Υμηττός 2030 – Πρόληψη, Ανθεκτικότητα & Διακυβέρνηση».
Το Forum του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού ήταν το 5ο κατά σειρά και συγκέντρωσε εκπροσώπους της κυβέρνησης, της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, της πολιτικής προστασίας, των Σωμάτων Ασφαλείας, του εθελοντισμού. Στόχος του ήταν να αποτελέσει πεδίο ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου για την προστασία του Υμηττού και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων της Αττικής.
Ο Πρόεδρος του ΣΠΑΥ και Δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης, καλωσόρισε τους συμμετέχοντες τονίζοντας ότι το Forum αποτελεί πλέον θεσμό και σημείο αναφοράς για τον διάλογο γύρω από την προστασία του Υμηττού. Όπως ανέφερε, «σήμερα ξεκινά ένας ουσιαστικός θεσμικός διάλογος με τέσσερις παρονομαστές: την Αυτοδιοίκηση, το Περιβάλλον, την Πολιτική Προστασία και την Κλιματική Ανθεκτικότητα».
Αναφερόμενος στην έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, ο κ. Μάδης υπογράμμισε ότι ο ΣΠΑΥ και οι 12 Δήμοι-Μέλη του βρίσκονται σε πλήρη εγρήγορση, καθώς ο Υμηττός συνδυάζει κρίσιμες προκλήσεις: ζώνες μίξης δάσους με οικισμούς, ολοένα εντονότερες κλιματολογικές συνθήκες και αυξημένο κίνδυνο λόγω ανθρώπινης αμέλειας.
«Έχουμε κοινή ευθύνη να προστατεύσουμε δύο υπέρτατα αγαθά: την ανθρώπινη ζωή και τον Υμηττό», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «δουλεύουμε τον χειμώνα για όλο το καλοκαίρι και το καλοκαίρι για όλον τον χειμώνα, με αυταπάρνηση και σχεδιασμό».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην πρόληψη, λέγοντας ότι «η Πρόληψη είναι το 80% της Καταστολής», ενώ επανέλαβε ότι στρατηγική επιλογή του ΣΠΑΥ είναι να λειτουργεί ως «τα μάτια και τα αυτιά της Πυροσβεστικής», αξιοποιώντας ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογικά μέσα, επιστημονικές προβλέψεις και επιχειρησιακή πληροφόρηση σε πραγματικό χρόνο.
Ο Πρόεδρος του ΣΠΑΥ ανακοίνωσε επίσης ότι εγκαταστάθηκε και τίθεται άμεσα σε λειτουργία ο πρώτος πυρομετεωρολογικός σταθμός στον Υμηττό, αποτέλεσμα της στρατηγικής συνεργασίας του ΣΠΑΥ με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Όπως τόνισε, στόχος είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, από την Πυροσβεστική και το ΕΣΚΕΔΙΚ έως τους Δήμους και τους εθελοντές, να έχουν ακριβή εικόνα των συνθηκών που επικρατούν στο βουνό. «Αυτό σημαίνει ενιαίο σχέδιο και κοινό μέτωπο», ανέφερε.
Παράλληλα, ο κ. Μάδης έθεσε με σαφήνεια τις ανάγκες της Αυτοδιοίκησης για την αποτελεσματική ανταπόκριση στις αυξημένες απαιτήσεις της πολιτικής προστασίας. Όπως είπε, «δεν αρκεί ο σχεδιασμός, δεν αρκούν οι στρατηγικές συνεργασίες, δεν αρκεί η διαρκής επιχειρησιακή ετοιμότητα». Η Αυτοδιοίκηση, σημείωσε, χρειάζεται επαρκές και καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό, καθώς και σταθερές χρηματοδοτήσεις από τα συναρμόδια Υπουργεία.
Στην έναρξη των εργασιών την Κυβέρνηση εκπροσώπησε ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς, υπογραμμίζοντας την ανάγκη «να μετατοπίσουμε το βάρος από τη διαχείριση των συνεπειών στην πρόληψη και την ανθεκτικότητα», σημειώνοντας ότι ο Υμηττός μπορεί και πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα για ένα πιο ασφαλές και ανθεκτικό μέλλον.
Χαιρετισμούς επίσης απηύθυναν ο αν. Υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο Βουλευτής ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Υπεύθυνος Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας (ΚΤΕ) Περιβάλλοντος Μανώλης Χριστοδουλάκης, ο Βουλευτής Ανατολικής Αττικής του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ Γιώργος Καραμέρος, ο Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και Δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης Λάζαρος Κυρίζογλου, ο Πρόεδρος Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ) και Δήμαρχος Γαλατσίου Γιώργος Μαρκόπουλος.
Ο Πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Σπύρος Βασιλάκος μίλησε αναλυτικά για τη συνεισφορά του Εθνικού Αστεροσκοπείου στην προστασία από φυσικές καταστροφές, με επίκεντρο την περίπτωση του Υμηττού.
Στο κλείσιμο των εργασιών της πρώτης ημέρας, ακολούθησε η συζήτηση στο πάνελ «Οι Σύνδεσμοι στην Πρώτη Γραμμή: Προκλήσεις, Πόροι και Επιχειρησιακή Ετοιμότητα», με τη συμμετοχή Προέδρων Διαδημοτικών Συνδέσμων.
Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων και Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης Γιάννης Κωνσταντάτος κατά την τοποθέτησή του τόνισε μεταξύ άλλων:
«Οι αυτοδιοικητικοί δίνουμε μια διαρκή και συλλογική μάχη. Ο ΣΠΑΥ, στην ουσία του, αντλεί τη δύναμή του από την ένωση: δεν είναι αποτέλεσμα ενός, αλλά αποτέλεσμα ομαδικής δουλειάς, πριν από εμένα, μαζί με εμένα και μετά από εμένα.
Θέλω να συγχαρώ την ομάδα που συνεχίζει με τον ίδιο ρυθμό και να δώσουμε ένα καθαρό στίγμα: η «Ενεργή Μάχη» είναι αποτέλεσμα των προτάσεων της ΚΕΔΕ και του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων, τις οποίες υιοθέτησε το Υπουργείο.
Δεν έχει ξαναγίνει τέτοια δουλειά συντονισμού: μια τεχνική ομάδα να εργάζεται επί 36 ώρες μαζί με την αντίστοιχη ομάδα του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας, και ένα νομοσχέδιο να οδηγείται στη Βουλή και να ψηφίζεται με ευρύτατη συναίνεση.
Όλοι κρινόμαστε από το αποτέλεσμα. Και ο στόχος δεν είναι απλώς αν θα καούν φέτος λιγότερα στρέμματα από πέρσι, αλλά να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε οι εκτάσεις να ξαναπρασινίσουν.
Οι αυτοδιοικητικοί είμαστε στην πρώτη γραμμή, απλοί στρατιώτες αυτής της προσπάθειας.Μιλάμε για τον «Υμηττό 2030»: χρειάζεται σχέδιο, μελέτη, ώριμες προτάσεις και κυρίως εξασφαλισμένη χρηματοδότηση»
Με νέες θεματικές ενότητες συνεχίστηκαν οι εργασίες της δεύτερης ημέρας του Forum που εστίασαν στα εργαλεία διακυβέρνησης της Πολιτικής Προστασίας, στον συντονισμό υπηρεσιών και πόρων, στην αντιπυρική περίοδο 2026, καθώς και στις σύγχρονες δυνατότητες που προσφέρουν η τεχνολογία, η επιστήμη και η επιχειρησιακή συνεργασία.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν η ανάγκη μετάβασης από την αποσπασματική αντιμετώπιση των κρίσεων σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο πρόληψης, σχεδιασμού και αποτελεσματικής εφαρμογής, η σημασία των δεδομένων και της επιστημονικής τεκμηρίωσης, η χρηματοδότηση έργων ανθεκτικότητας, αλλά και ο κρίσιμος ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην προστασία του Υμηττού και των πόλεων που τον περιβάλλουν.
Ομιλία πραγματοποίησε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, αναδεικνύοντας τον ρόλο των ψηφιακών εργαλείων, της καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης στη σύγχρονη διακυβέρνηση, στην πολιτική προστασία και στην περιβαλλοντική θωράκιση των πόλεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους δορυφόρους ραντάρ SAR, οι οποίοι μπορούν να δίνουν εικόνα «μέρα και νύχτα, μέσα από σύννεφα ή σε καθαρό ουρανό», κάτι που, όπως υπογράμμισε, είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την πολιτική προστασία και ειδικά για τα πλημμυρικά φαινόμενα. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη νέα πλατφόρμα ανοιχτών δεδομένων, τονίζοντας ότι η πρόσβαση στα δεδομένα θα είναι κρίσιμη για την Αυτοδιοίκηση. «Γιατί είναι πολύ σημαντικά τα ανοιχτά δεδομένα; Γιατί πλέον μπορεί κάθε δήμος, ανάλογα με τις ανάγκες τις οποίες έχει, να χτίσει και να στήσει προγράμματα βασισμένα στα ανοιχτά δωρεάν δεδομένα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι αυτή η πληροφορία θα είναι πλέον διαθέσιμη δωρεάν στους φορείς της Αυτοδιοίκησης. «Αυτή είναι μια πληροφορία η οποία μέχρι σήμερα υπήρχε αλλά έπρεπε να την πληρώσουμε. Αυτή την πληροφορία ο ΣΠΑΥ, οι δήμοι, όποιος φορέας Αυτοδιοίκησης θέλει, μπορεί να την πάρει δωρεάν», σημείωσε.
Στο 4ο πάνελ «Αντιπυρική Περίοδος 2026 – Πρόληψη, αποκατάσταση και φυσική αναγέννηση» συντονιστής ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ο οποίος έθεσε από την πλευρά της Αυτοδιοίκησης το ζήτημα των πόρων και των μέσων, επισημαίνοντας ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, αλλά χρειάζεται ουσιαστική στήριξη. «Εμείς οι αυτοδιοικητικοί αγαπάμε την ευθύνη. Δεν την αποφεύγουμε, αλλά η ευθύνη πάει μαζί με μέσα», τόνισε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι δήμοι να διαθέτουν τα εργαλεία που απαιτούνται για να συνδράμουν αποτελεσματικά την Πολιτική Προστασία, την Πυροσβεστική και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς.
Στο 5ο πάνελ με θέμα «Συντονισμός Υπηρεσιών & Πόρων: Συνεργασία, Ετοιμότητα και Επιχειρησιακή Αποτελεσματικότητα», το οποίο συντόνισε ο Δήμαρχος Βύρωνα Αλέξιος Σωτηρόπουλος, τέθηκε στο επίκεντρο ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της Πολιτικής Προστασίας: ο συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων στο πεδίο, η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και η ανάγκη να μειωθεί ο χρόνος απόκρισης σε κάθε περιστατικό.
Οι εργασίες του Forum ολοκληρώθηκαν με την τελετή βραβεύσεων «Οι Φύλακες του Υμηττού», κατά την οποία τιμήθηκαν εθελοντικές ομάδες πολιτικής προστασίας.
[Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ, Σάββατο 16 Μαΐου 2026]
