Σε διαβούλευση η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την προστασία του Υμηττού

Αναρτήθηκε την Πέμπτη 16 Ιουλίου 2020, προς διαβούλευση, από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την προστασία του Υμηττού (ΣΜΠΕ Υμηττού).
Ο Υπουργός, Κωστής Χατζηδάκης, συνοδευόμενος από τον υφυπουργό, Δημήτρη Οικονόμου και τους γενικούς γραμματείς, Ευθύμη Μπακογιάννη και Κωνσταντίνο Αραβώση, καθώς και τον περιφερειάρχη Αττικής, Γιώργο Πατούλη, παρουσίασαν ενώπιον δημάρχων και εκπροσώπων φορέων για την προστασία του Υμηττού, τους στόχους και το σκεπτικό της ΣΜΠΕ Υμηττού. Στην εκδήλωση παραβρέθηκε και μίλησε εκ μέρους του ΣΠΑΥ, ο δήμαρχος Παπάγου-Χολαργού, Ηλίας Αποστολόπουλος.
Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την προστασία του Υμηττού είναι ουσιαστικά μια ολοκληρωμένη πρόταση για τη βιώσιμη, κοινωνική, περιβαλλοντική και οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Πρόκειται δηλαδή για έναν προτεινόμενο «οδικό χάρτη» προστασίας του Υμηττού με σαφείς κανόνες και όρια για την αποτροπή αυθαιρεσιών και υποβάθμισης του φυσικού του περιβάλλοντος.
Ειδικότερα, με την ΣΜΠΕ για την προστασία του Υμηττού, επιδιώκονται δύο βασικοί στόχοι:
• ο ορθολογικός περιορισμός των επιτρεπόμενων χρήσεων στις περιοχές προστασίας αλλά και
• η αύξηση εκτάσεων (στρεμμάτων) πολύ υψηλής περιβαλλοντικής προστασίας, τόσο στον ορεινό όγκο του Υμηττού, όσο και εντός των ορίων των Μητροπολιτικών Πάρκων Γουδή – Ιλισίων.

Ο κ. Χατζηδάκης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ένα εκατομμύριο Αθηναίοι μένουν γύρω από τον Υμηττό. Για όλους αυτούς δεν θέλουμε το βουνό να είναι απλά μια όμορφη θέα που βλέπουν από απόσταση. Θέλουμε να είναι κομμάτι της ζωής τους. Να είναι το μέρος της βόλτας τους τα Σαββατοκύριακα. Το μέρος όπου παιδιά τους θα μάθουν να αγαπούν τη φύση.

«Βάζουμε τέλος στο καθεστώς αβεβαιότητας»
«Με αυτή την ΣΜΠΕ ερχόμαστε να ξεκαθαρίσουμε το τοπίο των επιτρεπόμενων χρήσεων γης με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος, την καταπολέμηση των αυθαιρεσιών και την προώθηση ήπιων δραστηριοτήτων.
Έτσι βάζουμε τέλος στο καθεστώς αβεβαιότητας που επικρατούσε από το τέλος του 2015. Τότε, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με προδικαστική απόφαση προδιέγραφε την ακύρωση του Προεδρικού Διατάγματος του 2011 (λόγω απουσίας ΣΜΠΕ). Μια ακύρωση που ήρθε επισήμως από το Συμβούλιο της Επικρατείας το 2017».

«Κλείνουμε κάθε παραθυράκι αυθαιρεσίας»
«Κλείνουμε κάθε παραθυράκι αυθαιρεσίας καθώς ακυρώνουμε κάθε δυνατότητα για ελαστικές ερμηνείες και επεκτάσεις των διαφόρων χρήσεων γης. Αδόμητοι χώροι προστατεύονται αποτελεσματικά και επιτρέπονται πλέον μόνο ήπιες χρήσεις όπως η χάραξη μονοπατιών και ποδηλατικών διαδρομών – στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας του ΥΠΕΝ με τον ΣΠΑΥ και άλλους φορείς.
Επίσης, δημιουργούμε νέες ζώνες για κοινωφελείς χρήσεις όπως αθλητικές και πολιτισμικές δραστηριότητες, με σαφή προσδιορισμό και οριοθέτηση. Παράλληλα, δίνουμε τη δυνατότητα για αναζωογόνηση εγκαταλελειμμένων αγροτικών εκτάσεων. Πρόκειται για μια πρακτική έχει ξεκινήσει να εφαρμόζεται σε αστικούς ιστούς της Ευρώπης στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.
Για το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας η βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι απλά ένα σύνθημα. Είναι μια φιλοσοφία που διαπερνά όλες τις πρωτοβουλίες μας. Μπορούμε και οφείλουμε να συνδυάζουμε την προστασία του περιβάλλοντος με την οικονομική ανάπτυξη και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Και αυτό προϋποθέτει πρώτα από όλα ένα πλαίσιο από σύγχρονους, ξεκάθαρους κανόνες που δεν κάνουν διακρίσεις. Ένα τέτοιο πλαίσιο παρουσιάζουμε σήμερα. Είναι ένα σημαντικό βήμα για να γίνει ο Υμηττός ουσιαστικό κομμάτι της ζωής των Αθηναίων».

Τι προβλέπει η ΣΜΠΕ Υμηττού

Με τη ΣΜΠΕ Υμηττού προβλέπεται νέα ζωνοποίηση προστασίας του ορεινού όγκου του Υμηττού. Ειδικότερα προτείνεται:

  1. Ζώνη Α – Υψηλή προστασία της φύσης και των μνημείων
    Η ζώνη αυτή καθορίζεται ως περιοχή υψηλής προστασίας της φύσης, με στόχο την προστασία των οικοτόπων, των ειδών χλωρίδας και πανίδας και την ανάδειξη των ιδιαίτερων φυσικών, γεωλογικών και ιστορικών χαρακτηριστικών του Υμηττού. Η Ζώνη Α υψηλής προστασίας της φύσης και των μνημείων υποδιαιρείται στη Ζώνη Α1 και στη Ζώνη Α2.
    Στη Ζώνη Α1 επιτρέπονται μόνο χρήσεις που είναι συμβατές ή κρίνονται απαραίτητες για τις ανάγκες προστασίας της περιοχής, όπως έργα αντιπυρικής προστασίας, πυροσβεστικοί κρουνοί, πυροφυλάκια, εργασίες δασικής διαχείρισης, χάραξη μονοπατιών και ποδηλατικών διαδρομών. Επιτρέπονται οι ήπιες ανασχετικές παρεμβάσεις σε ρέματα και η μελισσοκομία. Στη Ζώνη Α2 ισχύουν όλα όσα προβλέπονται για τη Ζώνη Α1 με την προσθήκη στις χρήσεις της γεωργικής χρήσης, χωρίς τη δυνατότητα ανέγερσης γεωργικών αποθηκών ή οποιουδήποτε άλλου τύπου δόμησης.
  2. Ζώνη Β – Περιφερειακή ζώνη προστασίας
    Καθορίζεται ως περιοχή γεωργικής χρήσης, εκπαίδευσης και υπαίθριας αναψυχής, πολιτισμού και αθλητισμού.
  3. Ζώνη Γ – Αρχαιολογικής προστασίας
    Η ζώνη αυτή καθορίζεται ως Περιοχή προστασίας αρχαιολογικών χώρων.
    α) Εντός της ζώνης Γ επιτρέπεται η γεωργική χρήση και η ανέγερση γεωργικών αποθηκών εμβαδού έως 30 τ.μ., κατά τις διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας.
  4. Ζώνη Δ – Μητροπολιτικά πάρκα Γουδή και Ιλισίων
    Η Ζώνη Δ καθορίζεται ως περιοχή σύνδεσης του ορεινού οικοσυστήματος με την πόλη, εντός της οποίας ιδρύονται το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή (Δ – Γουδή) και το Μητροπολιτικό Πάρκο Ιλισίων (Δ – Ιλισίων).
  5. Ζώνη Ε – Ειδικές χρήσεις
    Η Ζώνη αυτή υποδιαιρείται στις Ζώνες: Ε1 – Αθλητισμός – Πολιτισμός – Αναψυχή, Ε2 – Εκπαίδευση – Έρευνα, Ε3 – Κοιμητήρια, Ε4 – Εγκαταστάσεις Ηλεκτρικής Ενέργειας και Ε5 – Σταθμοί Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων.
  6. Ζώνη Στ – Οικιστικές χρήσεις
    Εντός της Ζώνης Στ οριοθετούνται υφιστάμενοι οικισμοί με στόχο την αποτροπή της επέκτασής τους. Οι συγκεκριμένοι όροι προστασίας της περιοχής των οικισμών Χέρωμα, Σκάρπεζα και Κίτσι – Θήτι της Ζώνης Στ, καθορίζονται βάσει Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, με στόχο την ανάπλαση και την περιβαλλοντική προστασία των περιοχών αυτών. Για τις εκτάσεις δασικού χαρακτήρα εντός της Ζώνης Στ ισχύουν οι διατάξεις της δασικής νομοθεσίας.

Σημείωση:
Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την προστασία του Υμηττού εκπονήθηκε επί του Προεδρικού Διατάγματος του 2011. Το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα έχει ακυρωθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας, -μετά και από απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς εξέλειπε η διαδικασία της στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης.
Επιπλέον, η ΣΜΠΕ για την προστασία του Υμηττού προτείνει διαφοροποιήσεις επί του Προεδρικού Διατάγματος του 2011, καθώς λαμβάνει υπόψη μεταγενέστερη νομοθεσία, όπως τον Νόμο ο ν. 4277/2014 «Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας Αττικής , τον Νόμο 4042/2012 , Ποινική Προστασία του Περιβάλλοντος-Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ , τον Νόμο 3937/2011 για την προστασία της βιοποικιλότητας, καθώς και τον Νόμο 4685/2020 «εκσυγχρονισμός περιβαλλοντικής νομοθεσίας».

Οφέλη από την ΣΜΠΕ Υμηττού

Τα κύρια οφέλη για το Περιβάλλον και τους πολίτες συνοψίζονται ως εξής:

  1. Η Α’ ζώνη Προστασίας είναι επαυξημένη κατά 1.240 στρέμματα
  2. Ο Πυρήνας των Μητροπολιτικών Πάρκων Γουδή – Ιλισσίων είναι επαυξημένος κατά 445 στρέμματα και ταυτόχρονα υιοθετούνται νέα ακριβέστερα όρια. Η ζώνη του πυρήνα προστατεύεται και παραμένει αδόμητη και ανοίγει το δρόμο μετά τη θεσμοθέτηση του προτεινόμενου Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, ώστε να υλοποιηθούν τα πάρκα με σαφώς ευεργετικά κοινωνικά και περιβαλλοντικά αποτελέσματα.
  3. Η συνολική περιοχή προστασίας του Ορεινού όγκου, είναι επαυξημένη κατά 238 στρέμματα.
  4. Ακυρώνεται η δυνατότητα διαφορετικών ερμηνειών των ορίων και αυθαίρετων επεκτάσεων διάφορων χρήσεων. Αδόμητοι χώροι, συχνά σε συνέχεια του ορεινού όγκου και με υψηλό πράσινο εντάσσονται και προστατεύονται αποτελεσματικά. Επιτρέπονται μόνον διάφορων ειδών ήπιες χρήσεις όπως η χάραξη μονοπατιών και ποδηλατικών διαδρομών – στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας του ΥΠΕΝ με τον ΣΠΑΥ και φορείς.
  5. Δίνεται η δυνατότητα αναζωογόνησης εγκαταλελειμμένων αγροτικών εκτάσεων με βελτίωση του αγροτικού τοπίου
  6. Προβλέπονται κοινωφελείς χρήσεις, από νέες ειδικές ζώνες Ε΄(πολιτισμού-αθλητισμού, εκπαιδευτηρίων, κοιμητηρίων, εγκαταστάσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ΣΜΑ). Οι χρήσεις τους προσδιορίζονται και οριοθετούνται για να αποφευχθεί η επέκτασή τους.
  7. Ομοίως οριοθετούνται και τα κοιμητήρια των Δήμων του Υμηττού, ρυθμίζοντας τη λειτουργία τους και αποτρέποντας την ανεξέλεγκτη επέκτασή τους.
  8. Αναγνωρίζεται η δημιουργία ζώνης οικιστικής χρήσης δρομολογώντας τη λύση ενός σημαντικού κοινωνικού προβλήματος. Προβλέπεται ειδική μελέτη (Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο) με στόχο την αστική ανάπλαση και την προστασία του περιβάλλοντος εντός των υφιστάμενων οικισμών, με ειδικότερη πρόβλεψη στο προτεινόμενο νέο νομοθέτημα για αυστηρότερους όρους από τις συνήθεις πολεοδομικές μελέτες.

Το προς διαβούλευση υλικό είναι αναρτημένο στο σύνδεσμο http://ypeka.gr/Public_Consultation. Ο πλήρης φάκελος με τις απαραίτητες πληροφορίες και στοιχεία του φακέλου της Σ.Μ.Π.Ε. βρίσκεται στο Τμήμα Μητροπολιτικού Σχεδιασμού Αθήνας – Αττικής της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθώς και στο Περιφερειακό Συμβούλιο της Περιφέρειας Αττικής, προκειμένου να ενημερωθεί το κοινό. Το ενδιαφερόμενο κοινό καλείται να διατυπώσει εγγράφως και σε κάθε περίπτωση επαρκώς τεκμηριωμένα τις απόψεις του, επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) του ως άνω σχεδίου, προς τη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙ.Π.Α.) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Ταχ. Διεύθυνση Λεωφ. Αλεξάνδρας 11, 11473 Αθήνα, sec.dipa@prv.ypeka.gr), μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης αυτής.

 [Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ της Γλυφάδας, 18 Ιουλίου 2020]

Ad