Σύμφωνα με έναν πολύ διάσημο αστικό μύθο, το 1895 στο Οχάιο των ΗΠΑ, υπήρχαν μόλις δύο αυτοκίνητα με βενζινοκινητήρα, που κατάφεραν να τρακάρουν μεταξύ τους. Αυτό που συνέβη στην πραγματικότητα, όπως το κατέγραψε η τροχαία, ήταν πως ο William Lambert, κατασκευαστής του Lambert Gasoline Buggy (το πρώτο βενζινοκίνητο αμάξι, αν και μοιάζει περισσότερο με άμαξα χωρίς άλογα να το σέρνουν!), προσέκρουσε με μια ρίζα δέντρου και έριξε το αυτοκίνητό του σε ξύλινο στύλο. Στο ατύχημα αυτό, δεν καταγράφεται εμπλοκή άλλου αυτοκινήτου, αλλά είναι κι αυτό από μόνο του κάπως αστείο.
Ένας παρόμοιος αστικός μύθος, θέλει τις μονοδρομήσεις που γίνονται στα 3Β να οδηγούν τελικά σε αδιέξοδο, αφού με τις απαγορεύσεις κι από τις δύο πλευρές των δρόμων, οι δρόμοι γίνονται κυριολεκτικά απροσπέλαστοι. Θα δούμε πως θα πάει κι αυτό, προς το παρόν, οι κάτοικοι των Δικηγορικών Βούλας τα έχουν δει όλα, κυνηγώντας την ουρά τους επί μήνες και προσπαθώντας να φτάσουν σπίτι τους «νόμιμα», χωρίς συνταγογράφηση ψυχοφαρμάκων. Παρά την εμφανή δυσαρέσκεια κάποιων, συμπεριλαμβανομένης της αρθρογράφου (!), θα πρέπει να περιμένουμε να ολοκληρωθούν τα έργα για να κρίνουμε εάν τελικά εξυπηρετούν οι μονοδρομήσεις, ως προς την κίνηση και την ασφάλεια των δρόμων μας. Το μόνο που είναι σίγουρο, είναι πως δεν πρέπει να δείχνουμε εμπιστοσύνη στο GPS!
Όσοι χρησιμοποιείτε τακτικά GPS, θα έχετε τύχει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή σας, να σας οδηγεί ο ψηφιακός χάρτης σε κάποιο δρόμο που άλλαξε, ας πούμε μονοδρομήθηκε και βγήκατε σε αδιέξοδο, ή κάνατε αχρείαστους κύκλους μέχρι να ξεμπερδευτεί και να βρείτε τελικώς την ευθεία. Το GPS (Global Positioning System) είναι ένα παγκόσμιο σύστημα δορυφορικής πλοήγησης, που ενημερώνεται από τις τοπικές αρχές και τους οργανισμούς συγκοινωνίας, όταν κάτι αλλάξει. Καθώς τα χρόνια χρήσης GPS περνούν, ολοένα και ακολουθούμε τυφλά τους ψηφιακούς χάρτες και κάπως έχουμε χάσει τον προσανατολισμό και την ικανότητα να πορευόμαστε βάσει των φυσικών μας αισθήσεων. Έρευνες δείχνουν πως οι συσκευές GPS μειώνουν τη χρήση περιοχών του εγκεφάλου, όπως ο ιππόκαμπος, που είναι υπεύθυνες για τη χωρική μνήμη. Ο ιππόκαμπος βρίσκεται στον κροταφικό λοβό, κοντά στο κέντρο του εγκεφάλου και βοηθά στη μνήμη, τη μάθηση και τον προσανατολισμό. Χάρη σε αυτόν, ο εγκέφαλός μας μπορεί να δημιουργεί νοητικούς χάρτες και αποθηκεύει στη μνήμη μας διαδρομές που έχουμε ξανακάνει.
Σε ορισμένες χώρες, οι οδηγοί ταξί υποχρεούνται να περάσουν αυστηρές εξετάσεις στη γνώση του οδικού δικτύου και καλούνται να αποδείξουν ότι γνωρίζουν τη βέλτιστη διαδρομή ανάμεσα σε δύο τυχαία σημεία, χωρίς τη χρήση GPS! Συγκεκριμένα, στο Λονδίνο, η εκπαίδευση κρατά από 2 έως 4 χρόνια και οι οδηγοί ταξί μαθαίνουν περίπου 25.000 δρόμους και 100.000 σημαντικά σημεία ενδιαφέροντος. Μετά την εκπαίδευση, καλούνται να περάσουν την εξέταση «The Knowledge». Σε αυτούς τους εκπαιδευμένους οδηγούς του Λονδίνου, η έρευνα έδειξε αυξημένο όγκο του ιππόκαμπου, καθώς, ομολογουμένως, έχουν εξασκηθεί πολύ στην ενίσχυση της χωρικής μνήμης και πλοήγησης. Αντίστοιχη αυστηρότητα συναντάμε στο Τόκιο, ενώ κάποτε ίσχυε και για το Παρίσι, όπου πλέον είναι επιτρεπτή η χρήση GPS.
Η τεχνολογία του GPS, όπως και κάθε άλλο τεχνολογικό εργαλείο που προσφέρεται στην εποχή μας, δεν είναι ποτέ από μόνο του κάτι κακό. Αξιοποιώντας σωστά αυτά τα εργαλεία, μπορούμε πάντα να γινόμαστε καλύτεροι. Μελετώντας το GPS χωρίς να βαριόμαστε να ενεργοποιήσουμε την κριτική μας ικανότητα, σαφώς και γινόμαστε καλύτεροι και ο ιππόκαμπος παραμένει ασφαλής και ενεργός! Άλλωστε, όχι μόνο θα πρέπει να καταργήσουμε τη χρήση του, αλλά να μάθουμε να αξιοποιούμε όσα προσφέρει. Στην τεχνολογική εξέλιξη δεν θα υπάρξει γυρισμός, είναι σαφές. Έχει ήδη ξεκινήσει η τεχνολογία των αυτόνομων οχημάτων, που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο GPS! Αυτοκίνητα νέας γενιάς, με πρώτη και καλύτερη την Tesla, χρησιμοποιούν συνδυασμό τεχνολογικών για να κινούνται χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Πέραν του GPS, τα αυτόνομα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν προηγμένους αισθητήρες, όπως λέιζερ για την τρισδιάστατη χαρτογράφηση του περιβάλλοντος, κάμερες ανίχνευσης κίνησης (φανάρια, πεζούς, οχήματα), radar και υπολογιστική όραση. Όλα τα δεδομένα επεξεργάζονται αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης για τη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο.
Σίγουρα υπάρχουν ακόμη τεχνικά, νομικά αλλά και κοινωνικά ζητήματα που παραμένουν άλυτα ώστε να αντικατασταθούν εδώ και τώρα, όλα τα αυτοκίνητα με αυτόνομα αυτοκίνητα νέας γενιάς, αλλά πρόκειται για μια καινοτομία που έρχεται για να μείνει. Σε έναν κόσμο χωρίς οδηγούς, δεν θα γίνονται τροχαία που οφείλονται σε ανθρώπινα λάθη. Θα μειωθεί η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η κατανάλωση καυσίμων θα είναι ελεγχόμενη βάζοντας την περιβαλλοντική βιωσιμότητα σε πρώτο πλάνο. Αλλά είναι και κάτι ακόμα: Κανένας ηλικιωμένος που μένει στην Άνω Βούλα δεν θα αποξενωθεί, επειδή δεν μπορεί πλέον να οδηγήσει! Θέλω να πιστεύω, ότι η τεχνολογία αυτή θα έχει αναπτυχθεί πλήρως όταν στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον, δεν θα έχω δίπλωμα οδήγησης για να πηγαίνω όπου επιθυμώ.
Επιπλέον σφηνάκι γνώσης:
Εάν έχετε αναρωτηθεί ποτέ, πως το GPS γνωρίζει τη συντομότερη διαδρομή και πως καταλαβαίνει αν κάπου έχει κίνηση, εδώ θα βρείτε επιτέλους την απάντηση. Τα GPS ανιχνεύουν αλλαγές στη ροή της κυκλοφορίας από αισθητήρες κινητής τηλεφωνίας!
Αλεξία Ζερβούδη
[Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ, 14 Δεκεμβρίου 2024]
