Η εικόνα μιας ομάδας ανθρώπων, όλων των ηλικιών, τάξεων, «πιστεύω», να ενώνουν τις δυνάμεις τους για να φυτέψουν 2.000 δέντρα, είναι η ουσία της συλλογικής προσπάθειας που έγινε την Κυριακή 19 Ιανουαρίου στην Άνω Βούλα. Η Δενδροφύτευση της Άνω Βούλας πραγματοποιήθηκε από το «Όλοι Μαζί Μπορούμε» σε συνεργασία με το ΣΠΑΥ (Σύνδεσμο για την Προστασία και την Ανάπλαση του Υμηττού) και τον δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης.
Βάζοντας την ανθρώπινη προσπάθεια στο επίκεντρο αυτής της δράσης, γίνεται αντιληπτό πως η δενδροφύτευση δεν είναι απλώς μια περιβαλλοντική δράση, αλλά και μια πράξη αλληλεγγύης που δείχνει πως, όταν συνεργαζόμαστε, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά. Αυτή άλλωστε, είναι κι η πεμπτουσία του «Όλοι Μαζί Μπορούμε», όπου μεταξύ άλλων, συμβάλλει μέσα από τις δράσεις του στη δημιουργία ενός βιώσιμου μέλλοντος, φυτεύοντας αναπτυγμένα, πλατύφυλλα, βραδύκαυστα δενδρύλλια για τη δημιουργία πιο ανθεκτικών δασών.
Όμως, είναι αρκετά τα 2.000 δέντρα; Πόσα δέντρα χρειάζονται για να φτιάξουμε ένα δάσος; Η απάντηση δεν είναι μόνο αριθμητική, αλλά και χρονική. Φυτεύοντας 2.000 δέντρα σε μια ημέρα, σε μόνο λίγες ώρες, αναρωτιέται κανείς, αν είναι τόσο απλό, γιατί δεν μαζευόμαστε να πρασινίσουμε όλη την Ελλάδα σε μια εβδομάδα; Ναι μεν, μπορούμε να νιώσουμε υπερηφάνεια για την ταχύτητα και την κλίμακα της προσπάθειάς μας, ωστόσο, η μετατροπή αυτών των δέντρων σε ένα ώριμο δάσος απαιτεί δεκαετίες φροντίδας. Από αυτά τα δεντράκια που φυτέψαμε, κάποια δεν θα καταφέρουν να επιβιώσουν λόγω φυσικών παραγόντων. Εκείνα που θα επιβιώσουν όμως, θα γίνουν το θεμέλιο για την αναγέννηση ενός πολύτιμου οικοσυστήματος. Ένα δάσος είναι μια μακροχρόνια επένδυση, που απαιτεί υπομονή, αφοσίωση και συνεχή προσπάθεια.
Η αναγέννηση ενός δάσους μετά από καταστροφή, όπως μια πυρκαγιά, είναι μια αργή και σταδιακή διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες, ακόμα και αιώνες, ανάλογα με τις συνθήκες. Τα πρώτα σημάδια ζωής εμφανίζονται συνήθως μέσα σε λίγα χρόνια, καθώς φυτά και θάμνοι αρχίζουν να αναπτύσσονται από τις ρίζες ή από σπόρους που επιβίωσαν. Τα νεαρά δέντρα χρειάζονται περίπου 20-50 χρόνια για να σχηματίσουν ένα αραιό δασικό κάλυμμα, αλλά για να αποκτήσει ο τόπος την ποικιλία και την ισορροπία ενός ώριμου δάσους, μπορεί να περάσουν περισσότερα από 100 χρόνια.
Ένας τόπος θεωρείται δάσος όταν τα δέντρα καλύπτουν τουλάχιστον το 10% της έκτασής του και αυτή η κάλυψη έχει σταθερό χαρακτήρα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια περιοχή χαρακτηρίζεται ως δασική όταν η έκτασή της είναι μεγαλύτερη από 0,5 εκτάρια (δηλαδή 5 στρέμματα) και τα δέντρα που την καλύπτουν έχουν ύψος τουλάχιστον 5 μέτρα κατά την ενηλικίωσή τους. Έτσι, η διατήρηση και η ανάπτυξη δασικών εκτάσεων εξαρτάται όχι μόνο από τη φύτευση, αλλά και από τη διαρκή προστασία, την αποτροπή της παράνομης υλοτομίας και τη σωστή διαχείριση του οικοσυστήματος.
Η φύση έχει ανάγκη τη ανθρώπινη παρέμβαση; Δεν αναγεννιέται από μόνο του ένα δάσος; Ναι, η φύση μπορεί να αναγεννηθεί, αλλά χρειάζεται χρόνο και την ανθρώπινη υποστήριξη για να επιτύχει την ισορροπία της. Όπως το ανθρώπινο χέρι – είτε άμεσα, είτε έμμεσα – ευθύνεται για την καταστροφή, το ίδιο χέρι βοηθά να επιταχυνθεί η αναγέννηση. Η φύτευση δέντρων σήμερα είναι μόνο η αρχή μιας προσπάθειας που διαρκεί γενιές, με στόχο την ανασύσταση αυτών των πολύτιμων “πνευμόνων” της Γης.
Το δέντρο είναι ένας ζωντανός οργανισμός που μας προσφέρει πολλά περισσότερα από όσα φαίνονται με την πρώτη ματιά. Απορροφά διοξείδιο του άνθρακα, προσφέρει οξυγόνο, σκιά, τροφή και καταφύγιο για ζώα. Επιπλέον, σε συνδυασμό με τα αντιπλημμυρικά έργα που με επιτυχία ολοκλήρωσε μέσα στις γιορτές ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης στην Άνω Βούλα, τα δέντρα θα συμβάλλουν στη θεμιτή απορροή των υδάτων σε όχι τόσο ακραία -τελικά -καιρικά φαινόμενα, όπως μια τυπική καταιγίδα με τα χαρακτηριστικά των συνηθισμένων βροχοπτώσεων της περιοχής μας. Το κάθε δέντρο που φυτεύουμε είναι μια υπόσχεση για έναν καλύτερο κόσμο – έναν κόσμο πιο βιώσιμο για εμάς και για τις μελλοντικές γενιές.
Πολλές φορές ακούμε τις φράσεις «χτίζουμε το μέλλον», «φροντίζουμε για το αύριο», που δεν είναι μόνο λέξεις, αποτυπώνουν την πραγματικότητα. Όπως το δέντρο χρειάζεται χρόνο και φροντίδα για να μεγαλώσει, έτσι και οι δράσεις μας σήμερα καθορίζουν το αύριο. Αλήθεια, υπάρχει καλύτερος τρόπος να χτίσουμε το μέλλον από το να επενδύσουμε σε μια πιο πράσινη και υγιή Γη;
Αλεξία Ζερβούδη
[Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ, 25 Ιανουαρίου 2025]
